Liturgie
De gehele mens
De gehele mens betrokken bij de viering
De liturgie is leven en om te leven heeft de mens de zintuigen. Was niet een der stelregels van het beroemde en kunstzinnige klooster van Cluny, dat de mens van nature zo zwak is, dat het goed is ook de zintuigen in te schakelen teneinde de ziel tot God te verheffen?
Van de aanvang van de mis af is de gemeente gericht op het liturgisch centrum, waar de priester niet alleen woorden spréékt, maar ook handelingen verricht, die een geheel eigen zeggingskracht hebben voor hen, die willen zien. De zegening van brood en wijn, de opheffing daarvan, de vredegroet - om enkele handelingen te noemen - vormen op zichzelf een taal, naast het gesproken en gezongen woord. En ook de gemeente bedient zich van die lichamelijke taal, door in respons gebaren te maken: men staat of knielt afwisselend, maakt een kruisteken om aan zichzelf lichamelijk te bevestigen wat zich in het liturgisch centrum afspeelt.Alle woorden, met name de zo belangrijke uitleg van de schriftlezingen, alle gebaren, alle melodie komen uiteindelijk samen in dat ene, dat communio heet: de eenwording van de mens met Christus, en door Hem met de mensheid.Hoe dit gebeurt onttrekt zich aan onze waarneming of bespiegeling. Brood en wijn zijn, gelijk dit het geval is met (doop)water, licht, vuur, in de volle betekenis van het woord symbolen. Symbool komt van een woord dat "samen-werpen" betekent: twee dingen komen zó samen, dat ze met elkaar contact maken en niet meer van elkaar losgemaakt kunnen worden. In het symbool vallen zichtbare en onzichtbare werkelijkheid samen. Blaise Pascal: "De laatste stap van de rede (het verstand) is te erkennen, dat er een oneindig aantal dingen zijn, die hem te boven gaan".
Eucharistie
Eucharistie
- De eucharistie = lof/dankzegging
De eucharistie is een offer van lof en dank, voor en namens de wereld. Er is een verband met de Joodse dankzegging en lofprijzing voor de schepping bij de maaltijd, waarbij de Jood dit plaatsvervangend doet voor de gehele wereld. Pars pro toto, deel voor het geheel. Het is zinvol, brood en wijn in de kerk naar voren te brengen. Brood is òns middel van bestaan, dat is òns leven, dat ben ik zelf. Denk aan het Engelse woord "somebody" = iemand of letterlijk "een of ander lichaam". Dit, ons lichaam brengen wij - plaatsvervangend mede voor de wereld - naar voren ten offer. De wijn symboliseert het geestelijke leven, het hart: het bloed is de drager van het leven, van de geest. Het geld dat eveneens naar voren wordt gebracht, is eveneens een lof-offerande voor de schepping. Ook hier weer de gedachte van plaatsvervanging.
- De anamnese = gedachtenis
Bij de Reformatie: Er wordt hierbij gedacht aan hetgeen 2000 jaar geleden gebeurd is. Dat is op zich zelf juist, maar te weinig. Er is ook hier verband met de Joodse Paasviering: het eenmaal gebeurde wordt tegenwoordig gesteld = representatie ofwel het gebeurde wordt opnieuw (re)present = tegenwoordig gesteld. Het is beslist geen herhaling. Het volmaakte offer kan alleen door Christus gebracht worden, omdat Hij volledig de wil van de Vader deed. Ons gebrekkige offer wordt voor God acceptabel vanwege het offer van Christus. Er is tussen beide een verbinding. Christus staat ook nu offerend voor de Vader, aldus de Openbaring van Johannes. Wanneer wij offeren, nemen wij deel aan de hemelse eredienst.
- De Epiclese = de aanroeping van de H. Geest
Alleen Gods Geest kan maken, dat de representatie waar is. Daarom te bidden "Zend Heer Uw Geest ......" In de LIMA-liturgie wordt de Geest aangeroepen over de gaven van brood en wijn «zoals ook in ònze Oud-Katholieke liturgie» èn over ons zelf als ontvangers van het Lichaam en Bloed. De Oosterse Orthodoxe Kerken zeggen: zonder aanroeping van de H. Geest kan het niet.
- De Communio = gemeenschap, éénwording van de gelovigen met:
Christus en door Hem met de andere gelovigen, en verder met de hele mensheid, de schepping, ja zelfs met de gestorvenen en met hen, die nog geboren zullen worden.
- De maaltijd van het komende koninkrijk:
Wij vieren reeds, wat de perfecte toekomst zal zijn, waaraan we nu reeds deel mogen nemen. Het kan elk ogenblik gebeuren, dat Jezus terugkomt. Dit is het eschatologische aspect, dat van de laatste dingen. Hier wordt ook verwezen in de misliturgie: "Uitziende naar Zijn komst vol majesteit". Hier worden de grenzen van tijd overschreden. De kerk bedient zich hier van gelijkenissen en beelden.
Al deze 5 aspecten vindt u in onze misliturgie.
Wijden
Wijden
Wat betekent het wijden bijvoorbeeld van een huis, palmtakken of het orgel?
Wijden is toewijden aan God, het gebeurt door middel van
- wierook en
- wijwater.
Ad 1.
Voor het gebruik van wierook was oorspronkelijk het Midden-Oosten een alledaagse reden aanwezig: ter verdrijving van stank van mest, van bloed en menselijk afval. De wierook had derhalve de functie van het zuiveren van de lucht van kwalijke geuren, dus van wat "verkeerd" was.
Als er ergens hoog bezoek kwam, moest alles worden schoongemaakt, alles moest lekker ruiken. Zo kreeg wierook de betekenis van: eerbetoon aan de gast.
Vervolgens kreeg wierook de functie van eerbetoon aan God.
Wierook kringelt omhoog: aldus symboliseert wierook het opstijgend gebed. Om die reden wordt er gewierookt, als de Heer wordt aangeroepen.
Zo wordt het duidelijk, waarom er gewierookt werd bij het offertorium: onze gaven = wijzelf worden opgedragen en zij dienen daartoe gezuiverd te worden. Het is daarom juist om tijdens dit wieroken te gaan staan: om ons te laten zuiveren en ons - ten offer - te laten wijden.
Ad 2.
De besprenkeling met wijwater, dat gewijd is op Paasavond, betekend, dat de oude wereld wordt "verdronken" en dat er een nieuwe schepping tevoorschijn komt, de oude schepping sterft af, de nieuwe verschijnt. Door dit "doopwater" met Christus verbonden krijgen wij deel aan nieuw leven. De besprenkeling met wijwater betekent tevens: het kwaad, de boze geesten worden verdreven. Men denke aan de uitdrukking: hij ging te keer als een duivel in een wijwatervat.
De gehele mens
De gehele mens betrokken bij de vieringEucharistie
Eucharistie- De eucharistie = lof/dankzegging
De eucharistie is een offer van lof en dank, voor en namens de wereld. Er is een verband met de Joodse dankzegging en lofprijzing voor de schepping bij de maaltijd, waarbij de Jood dit plaatsvervangend doet voor de gehele wereld. Pars pro toto, deel voor het geheel. Het is zinvol, brood en wijn in de kerk naar voren te brengen. Brood is òns middel van bestaan, dat is òns leven, dat ben ik zelf. Denk aan het Engelse woord "somebody" = iemand of letterlijk "een of ander lichaam". Dit, ons lichaam brengen wij - plaatsvervangend mede voor de wereld - naar voren ten offer. De wijn symboliseert het geestelijke leven, het hart: het bloed is de drager van het leven, van de geest. Het geld dat eveneens naar voren wordt gebracht, is eveneens een lof-offerande voor de schepping. Ook hier weer de gedachte van plaatsvervanging. - De anamnese = gedachtenis
Bij de Reformatie: Er wordt hierbij gedacht aan hetgeen 2000 jaar geleden gebeurd is. Dat is op zich zelf juist, maar te weinig. Er is ook hier verband met de Joodse Paasviering: het eenmaal gebeurde wordt tegenwoordig gesteld = representatie ofwel het gebeurde wordt opnieuw (re)present = tegenwoordig gesteld. Het is beslist geen herhaling. Het volmaakte offer kan alleen door Christus gebracht worden, omdat Hij volledig de wil van de Vader deed. Ons gebrekkige offer wordt voor God acceptabel vanwege het offer van Christus. Er is tussen beide een verbinding. Christus staat ook nu offerend voor de Vader, aldus de Openbaring van Johannes. Wanneer wij offeren, nemen wij deel aan de hemelse eredienst. - De Epiclese = de aanroeping van de H. Geest
Alleen Gods Geest kan maken, dat de representatie waar is. Daarom te bidden "Zend Heer Uw Geest ......" In de LIMA-liturgie wordt de Geest aangeroepen over de gaven van brood en wijn «zoals ook in ònze Oud-Katholieke liturgie» èn over ons zelf als ontvangers van het Lichaam en Bloed. De Oosterse Orthodoxe Kerken zeggen: zonder aanroeping van de H. Geest kan het niet. - De Communio = gemeenschap, éénwording van de gelovigen met:
Christus en door Hem met de andere gelovigen, en verder met de hele mensheid, de schepping, ja zelfs met de gestorvenen en met hen, die nog geboren zullen worden. - De maaltijd van het komende koninkrijk:
Wij vieren reeds, wat de perfecte toekomst zal zijn, waaraan we nu reeds deel mogen nemen. Het kan elk ogenblik gebeuren, dat Jezus terugkomt. Dit is het eschatologische aspect, dat van de laatste dingen. Hier wordt ook verwezen in de misliturgie: "Uitziende naar Zijn komst vol majesteit". Hier worden de grenzen van tijd overschreden. De kerk bedient zich hier van gelijkenissen en beelden.
Wijden
WijdenWat betekent het wijden bijvoorbeeld van een huis, palmtakken of het orgel?
Wijden is toewijden aan God, het gebeurt door middel van
- wierook en
- wijwater.
Ad 1.
Voor het gebruik van wierook was oorspronkelijk het Midden-Oosten een alledaagse reden aanwezig: ter verdrijving van stank van mest, van bloed en menselijk afval. De wierook had derhalve de functie van het zuiveren van de lucht van kwalijke geuren, dus van wat "verkeerd" was.
Als er ergens hoog bezoek kwam, moest alles worden schoongemaakt, alles moest lekker ruiken. Zo kreeg wierook de betekenis van: eerbetoon aan de gast.
Vervolgens kreeg wierook de functie van eerbetoon aan God.
Wierook kringelt omhoog: aldus symboliseert wierook het opstijgend gebed. Om die reden wordt er gewierookt, als de Heer wordt aangeroepen.
Zo wordt het duidelijk, waarom er gewierookt werd bij het offertorium: onze gaven = wijzelf worden opgedragen en zij dienen daartoe gezuiverd te worden. Het is daarom juist om tijdens dit wieroken te gaan staan: om ons te laten zuiveren en ons - ten offer - te laten wijden.
Ad 2.
De besprenkeling met wijwater, dat gewijd is op Paasavond, betekend, dat de oude wereld wordt "verdronken" en dat er een nieuwe schepping tevoorschijn komt, de oude schepping sterft af, de nieuwe verschijnt. Door dit "doopwater" met Christus verbonden krijgen wij deel aan nieuw leven. De besprenkeling met wijwater betekent tevens: het kwaad, de boze geesten worden verdreven. Men denke aan de uitdrukking: hij ging te keer als een duivel in een wijwatervat.